مدرسه ابتدائی پسرانه شماره 1 - مشهد

http://sb1.tabaar.com

مراسم و
همايش ها
سرگرمي از نگاه تصوير

دانش‌آموزان برتر

وضعيت تحصيلي امتحانات و تکالیف برنامه هفتگي معرفي آموزشگاه معرفي همكاران

صفحه اول

ارتباط با ما كتابخانه الكترونيكي پايگاه آزمون ها آموزش اينترنتي سايت تبار وبلاگستان گزارشات ساليانه گزارشات ماهيانه نمودارها

هر كس كار نيكي بجا آورد، ده برابر آن پاداش دارد (انعام 160)

 اين سايت
 ساير سايتهاي وابسته

آیا سایت دبستان توانسته شما را در جریان آخرین اخبار مدرسه قرار دهد؟

  بله. بسیار زیاد
  بله. تا حدودی
  باید بیشتر شود
  خیر

a

نياز هاي روزانه

a

مراجع عظام

a

سايتهاي فرهنگي

a

کنگره سرداران شهید

a

پايگاههاي آموزش و پرورش

a

تکنولوژی های نوین

a

نشریات و روزنامه ها

a

علمي و آموزشي

a

دانشگاهها

a

تلفن همراه

 پست الكترونيكي

 پيام رسان اختصاصي

 بخشنامه ها

ورود اعضا

اخبار/مطالب/انتقاد/نظر و پيشنهاد خود را ارسال كنيد

 
 
* مقالات ---> خاک زندگی بخش
خاک زندگی بخش

بــــسم الله الرحمن الرحیم

 

خاک زندگی بخش

 

 

اعضای گروه:

سرگروه:محمد یغمایی مقدم

امیر حسین شالیان

سورنا بداغی

امیر حسین شیبانی

صادق مرتضوی زاده

 

 

 

 

 

 

عناوین                                                          صفحه

 

تشکیل خاک....................................................................3

عوامل موثر در تشکی خاک.................................................3

انواع خاک.........................................................................4

مواد تشکیل دهنده ی خاک..................................................4

عوامل موثر در حاصل خیزی خاک............................................5

نفوذ آب در خاک..................................................................5

عوامل موثر در رشد گیاهان....................................................6

فرسایش خاک...................................................................6

تقویت خاک......................................................................6

مقایسه ی خاک های مناطق مختلف......................................7


خاک زندگی بخش

دانشمندان، خاک را پلی بین دنیای زنده و غیر زنده می دانند. تقریباً زندگی همه ی جانداران به خاک بستگی دارد. بدون وجود خاک که لازمه ی رشد غلّات (گندم،جو، ذرت و .........)،  میوه و دیگر گیاهان است ،زندگی انسان و بسیاری از موجودات نا ممکن به نظر می رسد.

 

تشکیل خاک

خاک نتیجه ی تغییرات فیزیکی وشیمیایی برروی سنگ هاوکوهها و خردشدن آن ها همراه با باقیمانده ی اجساد جانوران و گیاهان در طی سالیان دراز می باشد.

تغییرات فیزیکی مانند:

1- انبساط و انقباض ناشی از سرما و گرما

2- یخ بستن آب در داخل لایه ها و ترک های سنگ

3- برخورد قطرات باران بر زمین

4- نفوذ ریشه ی گیاهان در سنگ ها

5- فعالیت جانوری مانند مورچه،موریانه و موش صحرایی

6- کم شدن فشار روی سنگ ها در اثر خرد شدن سنگ های روی آنها،باعث می شوند که سنگ ها خرد شوند.

پس از خرد شدن سنگ ها تغییرات شیمیایی شروع می شود،ذرات خرد شده ممکن است با اکسیژن هوا ترکیب شوند، ( مانند زنگ زدن آهن ) ویا ممکن است  با آب ترکیب شوند  و یا در آب حل شوند، ( مانند پوسیدن وسایل فلزی در مناطق مرطوب ) و یا ممکن است گاز    کربن دی اکسید موجود در هوا داخل آب شود و اسید کربنیک را به وجود آورد. این اسید   می تواند روی بیش تر سنگ ها اثر گذارد و آن ها را رفته رفته به خاک تبدیل کند.

 

عوامل موثر در تشکیل خاک

درتشکیل خاک عواملی چون سنگ اوّلیه ،آب و هوا، شیب زمین، زمان و زندگی گیاهی و جانوری موثرند.

1- سنگ اولیه:سنگ ها جنس و سختی مختلفی دارند.هرچه سنگ محکم تر باشد دیرتر به  خاک تبدیل می شود.

2-آب و هوا:  در هوای گرم و مرطوب به دلیل وجود رطوبت و هم چنین گرما، شرایط        برای تغییرات شیمیایی آماده تر است،پس سنگ ها زود تر به خاک تبدیل می شوند.(مانند نواحی شمال ایران).در عوض، در نواحی خشک و بیابانی سنگ ها دیرتر به خاک تبدیل       می شوند.مهمترین عامل خرد شدن سنگ ها آب است.امّا عامل اصلی خردشدن سنگ ها در بیابان ها گرما و سرما است.

3- شیب زمین: اگر شیب زمین کم باشد خاک به وجود آمده روی سنگ ها را می پوشاند و    از تخریب بیشتر آنها جلوگیری می کند. امّا هرچه شیب زمین بیشتر باشد، سنگ های           خرد شده سریع تر از محل خود حرکت کرده و سنگ های زیرین در معرض خردشدن قرار  می گیرند.

4- زمان: اثر زمان را می توان در ساختمان های قدیمی یا سنگ قبر های قدیمی مشاهده       نمود ( نوشته های روی سنگ قبر های قدیمی بیشتر سائیده شده اند) و هرچه طول زمان      بیشتر باشد ، خاک تشکیل شده بیشتر خواهد بود . (برای تشکیل لایه ای از خاک به ضخامت یک سانتی متر بیشتر از 200سال وقت لازم است.)   

5- زندگی گیاهی یا جانوری: اجساد گیاهان و جانوران به تشکیل خاک کمک می کنند و  علاوه بر آن بعضی از جانوران حفّار مانند:کرم خاکی،موش ، موریانه ، مورچه و سایر جاندارانی

که در خاک لانه می سازند در تشکیل خاک موثرند.

پس مقدار خاک یک منطقه به عواملی چون سنگ های محل، آب و هوا، مقدار زمان تشکیل  خاک و تعداد گیاهان و جانوران آن منطقه بستگی دارد.

 

انواع خاک

1- خاک رسی: ذرات تشکیل دهنده ی این خاک بسیار ریز می باشند و به علت نبود فضاهای خالی زیاد بین ذره ها، نفوذ پزیری بسیار کم دارند.این نوع خاک ها در اثر تماس با آب سریعاً به هم می چسبند. لذا ریشه گیاهان در آن ها به راحتی نفوذ نمی کند و برای  کشاورزی    مناسب نمی باشند. سیل که نتیجه ی باران زیاد می باشد در این نوع خاک ( به علت سختی   نفوذ)جاری می شود. رنگ این خاک سرخ تا قهوه ای روشن می باشد.

2- خاک شنی: ذرات تشکیل دهنده ی این خاک درشت بوده و بیش تر از شن و ماسه           می باشد. همچنین فضای خالی زیادی بین  ذرات این خاک وجود دارد. بنابر این آب به سرعت از بین ذرات عبور کرده و مواد غذایی (مواد معدنی) خاک را هم با خود به قسمت های زیرین می برد و در نتیجه آب و مواد غذایی لازم در اختیار ریشه ی گیاه قرار نمی گیرند .پس برای کشاورزی مناسب نیست. رنگ این خاک خاکستری می باشد.

3- خاک هوموسی: خاکی است که دارای نسبت های مساوی رس ،ماسه و گیاهخاک            می باشد. این خاک بافت اسفنج مانندی دارد، یعنی علاوه بر آن که نفوذ پذیری مناسبی دارند، قدرت نگه داری آب در آنها خوب است و می تواندآب ومواد غذایی را در خود ذخیره نموده و به مرور در اختیار ریشه ی گیاه قرار دهد. پس بهترین خاک برای کشاور زی می باشد. رنگ این خاک قهوه ای سیر یا سیاه می باشد. معمولاً در گلدان ها ترتیب قرار گرفتن آن ،  از     پایین به بالا عبارت اند از: رس،ماسه،گیاهخاک

 

مواد تشکیل دهنده ی خاک

خاک شامل ذرات ریز مواد آلی و معدانی همراه با موجودات زنده ی بسیار ریز(ذره بینی)       می باشند.

مواد آلی: موادی هستند که از ترکیب سه عنصر کربن ، اکسیژن و هیدروژن تشکیل می شوند. قند ها ،چربی ها،پروتئین ها جزو مواد آلی حساب می شوند.(مثلاً مولکول شکر"C12 H22 O11"       

می باشد)مهمترین ماده آلی خاک، همان گیاه است. از تجزیه ی بقایای موجودات زنده ،     شاخ و برگ گیاهان،مواد آلی آن ها به خاک بر می گرددو این مواد که در قسمت رویی خاک قرار می گیرد،گیاهخاک نامیده می شود که رنگ آن تیره است، هرچه خاک دارای گیاهخاک بیشتری باشد، تیره تر خواهد بود. بیشترین گیاهخاک در خاک های باتلاقی( حدود 70     درصد) و کمترین آن در خاک های بیابانی( کمتر از یک درصد) می باشد. گیاهخاک قدرت نگه داری آب را افزایش داده و تا حدودی، نفوذ پذیری نسبت به هوا( برای تنفس ریشه ی گیاهان ) را نیز افزایش می دهد.

 

مواد معدنی: 1- ترکیب های عناصری مانند : کلسیم ، پتاسیم ، فسفر و نیتروژن را به عنوان مواد معدنی می شناسیم.2-  نمک که از دو عنصر کلر و سدیم تشکیل شده است جزو مواد معدنی است.3- آب که از دو عنصر اکسیژن و هیدروژن است در دسته ی این مواد              قرار می گیرد.4- مواد تشکیل دهنده ی سنگ های آذرین و رسوبی، مواد معدنی می باشند.

عوامل موثر در حاصل خیزی خاک

خاکی را که سبب رشد بیش تر گیاه می شود، خاک حاصل خیز می نامند و حاصل خیز بودن خاک به عوامل متعدّدی چون وجود املاح،آب، اسیدی یا قلیایی بو دن خاک و همچنین جانداران ذرّه بینی در خاک(تجزیه کنندگان) و ... بستگی دارد.

 

1- املاح ( مواد معدنی ) :  مهمترین عناصر مورد نیاز گیاهان نیتروژن، پتاسیم و فسفر                 می باشد. پس از این سه عنصر، عنصر های دیگری مانند منیزیم،کلسیم، آهن، گوگرد، ید، سدیم و مس به مقدار بسیار اندک مورد نیاز گیاه هستند.خاک های کشور ایران دارای پتاسیم کافی می باشند. امّا نیتروژن و فسفر را می توان با استفاده از کود های شیمیایی به زمین اضافه کرد. گیاهخاک منبع اصلی نیتروژن لازم برای رشد گیاه است.

2- آب: مهم ترین ماده ای است که باید در خاک وجود داشته باشد.

3- اسیدی یا قلیایی بودن خاک: برخی از خاک ها اسیدی و برخی دیگر قلیایی هستند که برخی از گیاهان در خاک های اسیدی وبرخی هم در خاک های قلیایی رشد می کنند.

 4- تجزیه کنندگان:این جانداران باتجزیه ی بقایای بدن موجودات زنده وتبدیل آن ها به گیاهخاک نقش مهمی در حاصل خیزی خاک دارند.

نفوذ آب در خاک

سرعت نفوذ آب در خاک های گوناگون متفاوت است.هرچه ذرات تشکیل دهنده ی خاک ریزتر، فشرده تر و ففضای بین ذرّات خاک کوچکتر باشند ، یعنی بافت خاک سنگین تر یا       نرم تر باشد، آب با سرعت کمتری در خاک نفوذ می کند(مانند خاک رس)و هرچه ذرّات تشکیل دهنده ی خاک درشت و جدا از هم و فضاهای بین ذرّات خاک بیشتر باشد، یعنی بافت خاک سبک(شنی)باشد، آب با سرعت بیشتری در خاک نفوذ می کند و گیاه آب قابل استفاده را به سرعت از دست می دهد.(مانند ماسه)

عوامل موثر در رشد گیاه

گیاهان مواد معدنی لازم برای رشد را از خاک دریافت می کنند.مواد معدنی مورد نیاز خاک همان املاح یا نمک ها هستند که در خاک وجود داردوقتی خاک مرطوب باشد این املاح در آب حل می شوندوزمانی که گیاه آب را جذب می کند این مواد هم با آب وارد گیاه می شوند.

 به طور کلّی عوامل موثر در رشد کیاه عبارت اند از: 1- نوع خاک: رسی،ماسه ای،هوموسی          2- ساختمان خاک: نحوه ی قرار گرفتن ذره های خاک در کنار هم3- مواد معدنی خاک: نیتروژن، فسفر، پتاسیم، کلسیم و ... 4- موادآلی

فرسایش خاک

خاک در طی سال های متمادی با دخالت عوامل طبیعی و مصنوعی مواد غذایی خود را از  دست می دهد و حاصل خیزی آن کم می شود.فرسایش خاک یعنی ضعیف شدن خاک که در اثر عوامل طبیعی مانند:وزش باد، آب های جاری (رودها، سیلاب ها، سیل و بارندگی) ،      زمین لرزه، ریزش کوه و عوامل مصنوعی مانند: چرای بی رویه ی دام ها، نابود شدن پوشش گیاهی در اثر قطع درختان و نابودی جنگل ها، برداشتن خاک توسط انسان ( شهر سازی و    جاده سازی)، استخراج، شخم نامناسب، کاشت بی موقع، آبیاری نامناسب و ...ایجاد می شود. فرسایش خاک بیشتر با تغییر فیزیکی همراه است و از آنجا که موجوب آسیب به زمین های کشاورزی می شود، غیر مفید است و آب های جاری مهمترین عامل فرسایش خاک        هستند.

تقویت خاک

به منظور تقویت خاک و جلو گیری از ضعیف شدن آن می توان:

1- از کود های شیمیایی و آلی استفاده نمود

2- از آیش بندی استفاده کرد.(رها سازی موقت زمین های کشاورزی)یعنی کشاورزان ضمن آن که زمین را کشت نمی کنند، مواد مورد نیاز یعنی آب و مواد غذایی را به زمین می رسانند تا تقویت شده و برای کشت بعدی آماده باشد.

3- در آن گیاهانی نظیر نخود،لوبیا، باقالا، یونجه، شبدر و ... می کارند چون این گیاهان با   ریشه های خود نیتروژن داخل هوارا جذب نموده و آن را در خاک ذخیره می کنند.

 

مقایسه ی خاک های مناطق مختلف

در یک منطقه عوامل متعددی برروی مقدار و نوع خاک اثر دارند.ولی به طور کلّی در      مناطق کوهستانی، خاک معمولاً کم ضخامت و سنگ های تجزیه نشده ی فراوان دارد. در بیشتر مناطق کوهستانی به علت شیب زیاد،خاک تشکیل نمی شود. خاک جنگل هم      ضخامت کمی دارد و حاصل خیزی چندانی ندارد، زیرا جنگل در محل هایی به وجود              می آید که بارندگی زیاد سبب شست و شوی مواد محلول در خاک می شود. در خاک جنگل، فقط برخی از درختان می توانند رشد کنند، بنابر این اینگونه خاک ها برای کشاورزی خوب نیستند.

خاک علفزار ها حاصل خیز تر از خاک جنگل است.ضخامت لایه ی سطحی خاک بیشتر از جنگل بوده و گیاهخاک فراوان دارد، همچنین، مقدار بارندگی در علفزار ها زیاد است و مناسب ترین خاک برای کشاورزی می باشد.

خاک بیابان دارای ضخامت کم و به صورت تکه تکه می باشد، امّا از نظر داشتن مواد معدنی غنی ترین خاک هستند. این نوع خاک، مواد آلی ندارد و برای کشاورزی مناسب نمی باشد.

                 

منبع:کتاب اندیشمندان تالیف:حسین فتحی صفحه ی 1311

 

عالي بسيارخوب متوسط ضعيف

اين سايت تا كنون 793353 بازديدكننده داشته است

مجموعه وب سايت هاي اطلاع رساني تبار

كليه حقوق براي موسسه فرهنگي و آموزشي امام حسين (ع) محفوظ است